Wat is hooggevoeligheid?

Het betreft een eigenschap die deel is van het individu. Een hooggevoelig of hoogsensitief persoon (HSP) heeft een sterke vaardigheid om externe en interne factoren waar te nemen en te verwerken! 

Een HSP neemt meer prikkels op dan iemand die niet hooggevoelig is!!! Dit komt doordat er tijdens het waarnemingsproces minder prikkels worden uitgefilterd. HSP’ers registreren bijgevolg meer prikkels, meer details en krijgen deze ook intenser binnen. Ze hebben hierdoor een diepgaand en rijk gevoelsleven. 

Hooggevoeligheid is evolutionair en maatschappelijk van onschatbaar belang! Onderzoekers constateerden dat ongeveer 15% à 20% van de bevolking hooggevoelig is. Doorheen de geschiedenis geldt dan ook dat er in een groep altijd wel iemand alert was om potentieel onheil tijdig te zien aankomen. Door subtiele signalen op te vangen, kan de omgeving gewaarschuwd worden voor dreigend gevaar. Dit verhoogt de overlevingskansen aanzienlijk! Daarnaast is het ook goed dat er een groot aantal minder gevoelige mensen zijn die onbevreesd en onmiddellijk ergens op af durven te gaan. De combinatie van beide types zorgen voor een stabiele en duurzame samenleving. Al eeuwen lang hebben onverschrokken en succesvolle leiders meer sensitieve en bedachtzame adviseurs langs hun zijde. 

Het zenuwstelsel van een HSP

Het waarnemingsproces verloopt bij iedereen op dezelfde manier. Een HSP heeft echter een gevoeliger zenuwstelsel dan een niet-HSP. 

Onze hersenen vormen dé basis van ons zenuwstelsel. Via zenuwbanen en hormonen ontvangen de hersenen prikkelinformatie. Die binnenkomende informatie wordt verwerkt en er wordt via zenuwen en hormonen informatie uitgezonden doorheen ons lichaam. Onze zintuigen vormen de toegangspoort van de prikkels tot ons zenuwstelsel. Klassiek wordt er gesproken over vijf zintuigen maar eigenlijk kan dit uitgebreid worden naar zeven: zien, horen, ruiken, proeven, tastzin en bij uitbreiding evenwichtszin en proprioceptie (= lichaamsbewustzijn, vb. spierspanning, lichaamsstand, beweging van ledematen…).

Verscheidene onderzoekers hebben via een MRI-scan gekeken naar de hersenen van HSP’ers en niet-HSP’ers bij eenzelfde opdracht. Hieruit kwamen twee belangrijke verschillen tussen deze groepen naar voren. Ten eerste bleek dat hooggevoelige mensen meer hersenactiviteit hadden in gebieden die te maken hebben met waarneming en aandacht. De hypothese luidt dat HSP’ers daar meer verbindingen en neuronen hebben. Ten tweede bleek dat het hersendeel dat samenhangt met gevoel en creativiteit veel actiever was.

Er is dus een verschil in hersenstructuur tussen mensen die hooggevoelig zijn en mensen die dit niet zijn.

Het is derhalve zeer eenvoudig om te begrijpen dat eenzelfde prikkelaanbod bij een hooggevoelig persoon sneller tot overprikkeling zal leiden dan bij een niet-hooggevoelig persoon.

Dit betekent ook dat:

  • bij langdurige/chronische overprikkeling een HSP kwetsbaarder is voor problemen zoals oververmoeidheid, burn-out of depressie.
  • de inrichting van de leefomgeving van groot belang is voor een HSP. 
  • een HSP meer tijd nodig heeft om dezelfde hoeveelheid prikkels te verwerken.
  • hooggevoeligheid uitwendig niet zichtbaar is maar inwendig wel.
  • een HSP het leven anders beleeft dan een niet-HSP. Er wordt lichamelijk meer van hem gevraagd.
  • een HSP zijn leven lang moet rekening houden met zijn hogere gevoeligheid.

Dit betekent niet dat:

  • een HSP ook automatisch minder goed met prikkels om kan. ‘Omgaan met’ is altijd individueel verschillend. Bovendien kan iemand ook leren om ergens beter mee om te gaan.
  • een HSP het leven  niet of minder goed aan kan.
  • een HSP minder capaciteiten te bieden heeft.
  • een HSP minderwaardig is aan een niet-HSP.
  • hooggevoeligheid op zich beperkingen op het leven, dromen of wensen legt!

Twee soorten HSP

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee typen hooggevoelige personen: 

Ongeveer 70% van de hooggevoelige mensen zijn eerder rustig van aard en vertonen meer introverte kenmerken. Zij voelen zich goed bij een gelijkmatig en rustig leven zonder al te veel risico’s.

business-3188128_1280

De overige 30% vertonen meer extraverte kenmerken. Zij hebben behoefte aan spanning en nieuwe ervaringen. Deze worden de ‘high sensation seekers‘ (hoge sensatie zoekers) genoemd. Enerzijds hebben ze nood aan prikkels, uitdaging, nieuwe belevingen,… en gaan ze bij een tekort zich snel vervelen. Anderzijds werken ook bij hun de filters minder goed en kunnen ze snel overprikkeld raken. Voor deze mensen is het een extra grote uitdaging om evenwicht te vinden.

Hooggevoeligheid ≠ verlegenheid!

Jammer genoeg worden deze twee vaak aan elkaar gekoppeld. Er is echter geen directe linkt tussen beide. Het mag heel duidelijk zijn dat hooggevoeligheid en verlegenheid twee verschillende zaken zijn! Zowel niet-hooggevoelige als hooggevoelige mensen kunnen wel of niet in bepaalde omstandigheden verlegen zijn.

Hooggevoeligheid = een permanente persoonseigenschap. Onderzoek via ééneiige tweelingen die apart zijn opgegroeid heeft aangetoond dat (minstens een deel van) hooggevoeligheid aangeboren is.

Verlegenheid = een situatie-gebonden gemoedstoestand. Het is niet aangeboren en geen karaktereigenschap. Het gaat om aangeleerd gedrag!  

error: Content is protected !!